सेयर बजारमा नयाँ सर्किट ब्रेकरको पराकम्प
Macau . नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) र नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले कार्यान्वयनमा ल्याएको नयाँ सर्किट ब्रेकर व्यवस्थाले पुँजी बजारमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ। ५८ लाख लगानीकर्ताको हितविपरीत र अपारदर्शी ढंगले नियम परिवर्तन गरिएको भन्दै नेपाल सेयर बजार लगानीकर्ता संघले संघीय संसदको सार्वजनिक लेखा समितिमा औपचारिक उजुरी दर्ता गराएको छ।
के छ उजुरीमा? मुख्य ४ बुँदाहरू:
कानुनी प्रक्रियाको उल्लंघन: नयाँ व्यवस्था लागू गर्दा 'ड्यू प्रोसेस अफ ल' (Due Process of Law) को पालना नगरिएको र सरोकारवालासँग पर्याप्त छलफल र अध्ययन बिना नै हतारमा निर्णय लादिएको संघको दाबी छ।
मूल्य सीमामा असन्तुष्टि: नेप्सेले व्यक्तिगत कम्पनीको सेयर मूल्य सीमा (Price Limit) १०% बाट बढाएर १५% पुर्याएको र प्रि-ओपन सेसनको नियममा गरेको फेरबदलले बजारमा अस्वाभाविक उतारचढाव ल्याउने संघको ठहर छ।
नयाँ सर्किट ब्रेकर प्रणालीको विरोध: बजार ५% ले घटबढ हुँदा १५ मिनेट र ८% पुग्दा दिनभरका लागि कारोबार बन्द हुने नयाँ नियमले लगानीकर्ताको सम्पत्ति बाहिर निकाल्ने (Exit) अधिकार खोसेको आरोप लगाइएको छ।
मिलेमतोको आशंका: यति ठूलो नीतिगत परिवर्तन निश्चित समूहको स्वार्थ र आर्थिक चलखेलका आधारमा गरिएको भन्दै नियामक निकायका पदाधिकारीहरूको नियतमाथि प्रश्न उठाइएको छ।
"यो व्यवस्था ५८ लाख लगानीकर्ताका लागि घातक छ। हामीले यसलाई तत्काल 'शून्य (Null and Void)' घोषित गर्न र दोषी पदाधिकारीमाथि कडा छानबिन गर्न माग गरेका छौं।" — नेपाल सेयर बजार लगानीकर्ता संघ
बजारको भविष्य अब लेखा समितिको हातमा
नियामकले बजार सुधारका लागि नयाँ नियम ल्याएको दाबी गरे पनि आम लगानीकर्ताहरू यसलाई "जोखिम बढाउने खेल" का रूपमा हेरिरहेका छन्। सार्वजनिक लेखा समितिले यस उजुरीमाथि दिने निर्देशनले नै अबको सेयर बजारको नीतिगत बाटो तय गर्नेछ।
