NVIDIA प्रमुख चिनियाँ जेन्सेन हुआङ जासुस प्रकरणमा छानबिन

मकाउ, ९ नोभेम्बर (एजेन्सी): विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान चिप कम्पनी NVIDIA का संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन हुआङ ले आफू श्रीमतीप्रति बफादार नरहेको स्वीकार गरेका छन्। कथित चिनियाँ गुप्तचरसँगको सम्बन्धबारेको रिपोर्टपछि कम्पनीको सञ्चालक समितिले स्वतन्त्र छानबिन सुरु गरेको छ। हुआङले आइतबार कर्मचारीहरूलाई पठाएको सन्देशमा भनेका छन्, “म मेरी श्रीमतीप्रति बफादार रहिनँ। मेरा कार्यले उनलाई र हाम्रा छोराछोरीलाई चोट पुर्‍यायो। मैले गरेको कामको कुनै बहाना छैन। म गहिरो रूपमा दुःखी छु।”

 सम्बन्ध कसरी बाहिरियो

यो प्रकरण पहिलोपटक द न्युयोर्क टाइम्स ले उजागर गरेको हो। टाइम्सका अनुसार हुआङको सम्बन्ध सिङ्गापुरस्थित कम्पनी मेगास्पिड की पूर्व कार्यकारी एलिस हुआङ सँग थियो, जसलाई अमेरिकी गुप्तचर निकायले चिनियाँ गुप्तचर सम्पत्ति भएको पहिचान गरेको बताइएको छ। फक्स बिजनेस का अनुसार टाइम्सले आइतबार हुआङले सञ्चालक समितिसमक्ष आफ्नो अन्तरङ्ग सम्बन्ध स्वीकार गरेको रिपोर्ट गरेको थियो। भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार एलिस हुआङ अमेरिकी अधिकारीहरूले अनुसन्धान गरी चिनियाँ गुप्तचर सम्पत्ति भएको निष्कर्ष निकालेकी व्यक्ति हुन्। हुआङले आफ्नो पत्रमा थप भनेका छन्, “मैले गरेको काम र पुर्‍याएको चोटको पूर्ण जिम्मेवारी म लिन्छु र त्यसबाट आउने आलोचना स्वीकार गर्छु।”

 हुआङको पूर्ण पत्रको भाव

कर्मचारीलाई लेखिएको पत्रमा हुआङले परिवार र कम्पनी दुवैसँग माफी मागेका छन्। उनले लेखेका छन्, “मेरो जीवनभर मेरो परिवारले मलाई माया र साथ दिएको छ। उनीहरू मेरो इमानदारी र वफादारीका हकदार थिए। यसको साटो मैले उनीहरूलाई निराश पारेँ र हामीले सँगै बनाएको जीवनमा क्षति पुर्‍याएँ।” उनले आफ्नी श्रीमती र परिवारलाई भनेका छन्, “म तिमीलाई माया गर्छु। मलाई थाहा छ माफीले मैले गरेको कुरा उल्टाउन सक्दैन। हाम्रो परिवार निको हुने र समयसँगै म तिम्रो विश्वास फेरि जित्न सक्ने आशा गर्छु।”साथै उनले राष्ट्रिय सुरक्षाबारे उठेका चिन्ताबारे सञ्चालक समितिले सुरु गरेको स्वतन्त्र छानबिनलाई आफूले समर्थन गर्ने र पूर्ण सहयोग गर्ने बताएका छन्। उनले लेखेका छन्, “म हाम्रो देश र हाम्रो कम्पनीलाई माया गर्छु। म NVIDIA लाई जोगाउन र अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षालाई समर्थन गर्न प्रतिबद्ध छु।”

बोर्ड र कम्पनीको आधिकारिक धारणा

NVIDIA ले छानबिनका क्रममा पनि हुआङ नै प्रमुख कार्यकारी रहने स्पष्ट पारेको छ। कम्पनीका प्रवक्ताले फक्स बिजनेस लाई भनेका छन्, “आजको समाचारले NVIDIA लाई सुस्त बनाउने छैन। जेन्सेन कुनै अवरोधबिना सीईओका रूपमा नेतृत्व जारी राख्न प्रतिबद्ध छन्।” बोर्डले स्वतन्त्र निर्देशकहरू र बाह्य स्वतन्त्र कानुनी सल्लाहकारको सहयोगमा छानबिन हुने बताएको छ। बोर्डको भनाइ छ, “बोर्डलाई राष्ट्रिय सुरक्षा वा NVIDIA का गोप्य सूचना सम्झौता भएको भन्ने विश्वास गर्ने कुनै कारण छैन, तर बोर्डको छानबिनले उपलब्ध सबै जानकारीको परीक्षण गर्नेछ।” बोर्डले अमेरिकाको राष्ट्रिय तथा आर्थिक सुरक्षा NVIDIA र यसका सेयरधनीको हितभन्दा माथि रहेको पनि बताएको छ। साथै हुआङले छानबिनलाई पूर्ण समर्थन गरेको र सहयोग गर्न प्रतिबद्ध रहेको जनाएको छ।

वासिङ्टनमा राजनीतिक दबाब

यो प्रकरणले अमेरिकी राजनीतिमा पनि तरंग ल्याएको छ। टाइम्सको रिपोर्टलाई उद्धृत गर्दै फक्स बिजनेस ले लेखेको छ, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो ले ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरूलाई हुआङको ती महिलासँगको सम्बन्धबारे चेतावनी दिएका थिए। त्यसपछि तीन जना हाउस रिपब्लिकन समितिका अध्यक्षहरूले हुआङलाई मेगास्पिड की कार्यकारी एलिस हुआङसँगको अन्तरक्रिया र विदेशी जासुसीविरुद्ध NVIDIA का सुरक्षा उपायबारे प्रश्नको जवाफ दिन माग गरेका छन्। हाउस विदेश मामिला समितिका अध्यक्ष ब्रायन मास्ट, चीनबारेको छानबिन समितिका अध्यक्ष जोन मुलिनार र हाउस गुप्तचर समितिका अध्यक्ष रिक क्रफर्ड ले १८ नोभेम्बरमा संयुक्त बन्द सत्रमा जानकारी दिन अनुरोध गरेका छन्। यो छानबिन त्यस्तो बेला आएको छ, जतिबेला हुआङले चीनमा NVIDIA का चिप बिक्रीमा लगाइएका प्रतिबन्ध खुकुलो पार्न ट्रम्प प्रशासनलाई लबिङ गर्दै आएका छन्।

छानबिनमा के के हेरिँदैछ

अहिलेसम्म सार्वजनिक भएका विवरणका आधारमा अनुसन्धानकर्ताहरूले मुख्यतः चार प्रश्नमा केन्द्रित हुने देखिएको छ।

- के हुआङलाई लक्षित गरिएको थियो: के यो सम्बन्ध विदेशी गुप्तचर कारबाहीको हिस्सा थियो, र यदि हो भने हुआङ त्यसबारे जानकार थिए कि थिएनन् भन्ने।

- गोप्य सूचना चुहियो कि चुहिएन: बोर्डले अहिलेसम्म गोप्य सूचना चुहिएको विश्वास गर्ने कारण नरहेको बताए पनि छानबिनले सबै उपलब्ध जानकारी हेर्ने भनेको छ।

- एलिस हुआङको भूमिका: उनले बेइजिङका लागि सूचना संकलन गरेकी थिइन् भन्ने अमेरिकी अधिकारीहरूको दाबी कति बलियो छ र उनको मेगास्पिड सँगको सम्बन्ध के थियो भन्ने।

- नीतिगत प्रभाव: हुआङको चीनसम्बन्धी लबिङ र उनको व्यक्तिगत सम्बन्धबीच कुनै सम्बन्ध थियो कि थिएन भन्ने।

यसअघि अमेरिकी अधिकारीहरूले सुरुमा जेन्सेन हुआङलाई उनको कथित गुप्तचर गतिविधिबारे थाहा थियो भन्ने विश्वास नगरेको टाइम्सले रिपोर्ट गरेको थियो।

 अझै अनुत्तरित प्रश्नहरू

अहिलेसम्म एलिस हुआङविरुद्ध कुनै औपचारिक आपराधिक अभियोग सार्वजनिक भएको छैन। उनीमाथिको आरोप अमेरिकी गुप्तचर निकायको पहिचान र सञ्चारमाध्यमको रिपोर्टमा आधारित छ, जसलाई स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गरिएको छैन। त्यसैगरी, सम्बन्ध कहिले सुरु भयो, कति लामो चल्यो, र यस क्रममा कुनै संवेदनशील व्यापारिक वा प्राविधिक जानकारी आदानप्रदान भयो कि भएन भन्ने प्रश्न अझै खुला छ। NVIDIA विश्वको कृत्रिम बुद्धिमत्ता दौडको केन्द्रमा रहेको कम्पनी भएकाले यो प्रकरण अब व्यक्तिगत नैतिकताको विषय मात्र रहेन, अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा, प्रविधि निर्यात नीति र अमेरिका चीन प्रविधि प्रतिस्पर्धासँग जोडिएको राजनीतिक र सुरक्षा विषय बनेको छ।