अर्बौँको सेयर धोखाधडी, ठूला व्यवसायी पक्राउ

Macau, 24 नेपालको पुँजी बजार इतिहासकै ठूलो सेयर धोखाधडी प्रकरणले हिमालयन रिइन्स्योरेन्स (HRL) लाई केन्द्रविन्दुमा ल्याएको छ। करिब रु. ३.७३ अर्बदेखि ५ अर्बसम्मको कोष दुरुपयोग, सम्पत्ति शुद्धीकरण र बजार चलखेलको आरोपपछि ठूला व्यवसायी समूहका अध्यक्ष तथा सञ्चालकहरू पक्राउ परिसकेका छन्। अनुसन्धानले HRL का संस्थापक तथा सञ्चालकहरूले कम्पनीको रु. २.७३ अर्ब बराबरको सेयर पोर्टफोलियो बिक्री (लिक्विडेट) गरी सो रकम आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थका लागि प्रतिस्पर्धी कम्पनी नेपाल रिइन्स्योरेन्स (NRIC) को सेयर खरिद गरेको पाइएको छ। यसैगरी, NRIC को राइट सेयर आउनुभन्दा अगावै त्यसको सेयर कर्नर गर्ने र कम्पनीलाई मर्जरको दबाब दिने रणनीतिकै योजना अनुसार आर्थिक चलखेल गरिएको खुलेको छ।

प्रकरणमा हालसम्म इन्फिनिटी होल्डिङ्सका अध्यक्ष दिपक भट्ट (२०८१ चैत १९ गते पक्राउ), शंकर ग्रुपका उपाध्यक्ष तथा HRL का मुख्य प्रवर्द्धक सुलभ अग्रवाल (२०८१ चैत २१ गते पक्राउ), र HRL लगानी समितिका अध्यक्ष शाहिल अग्रवाल (मुख्य आरोपी) रहेका छन्। साथै, भृकुटी स्टक ब्रोकिङ (ब्रोकर नम्बर ५५) ले २५ प्रतिशत अग्रिम भुक्तानी मात्र लिई अर्बौँको कारोबार गरेको र ग्राहकको पैसा अपचलन गरेको पाइएपछि सो ब्रोकरको इजाजतपत्र निलम्बन गरिएको छ। प्रकरणमा हिरासतमा रहेका दीपक भट्टसँग गृहमन्त्री एवं राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद सुधन गुरुङको व्यावसायिक सम्बन्ध रहेको तथ्य बाहिरिएपछि राजनीतिक वृत्तमा समेत तरंग देखिएको छ। सार्वजनिक विवरणअनुसार ‘स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड’मा भट्ट र गुरुङबीच सेयर साझेदारी रहेको देखिएको छ।

यो समाचार सार्वजनिक भएपश्चात HRL को सेयर मूल्यमा ठूलो दबाब परेको छ। बलियो सपोर्ट ७२० तोडिएपछि हाल सेयर मूल्य रु. ६९५.२० मा कारोबार भइरहेको छ। फ्लोरशिट डाटा र स्मार्ट मनी इन्डिकेटरले ठूला लगानीकर्ताको वास्तविक चाल देखाएको छ। स्मार्ट मनी होल्डिङ –२१,६६,९३६ (नेट बिक्री) मा झर्नुले ठूला ब्रोकरबाट शेयर बिक्री भइरहेको संकेत गर्दछ। ब्रोकर २९ शीर्ष बिक्रेताका रूपमा रहेको छ, जसले रु. १२.६४ करोड (नेट) बराबरको शेयर बिक्री गरेको छ र यसको औसत बिक्री दर रु. ८११.८३ रहेको छ। यसले माथिल्लो विन्दुमा नाफा सुरक्षित गर्दै बाहिरिएको देखिन्छ। यता ब्रोकर ४२ शीर्ष खरिदकर्ताका रूपमा देखिएको छ, जसले रु. १४.४५ करोड (नेट) बराबरको खरिद गरेको छ र यसको औसत खरिद दर रु. ८०१.९० रहेको छ। तर ब्रोकर ४२ को औसत खरिद मूल्य हालको बजार मूल्य (रु. ६९५.२०) भन्दा निकै माथि हुनुले यो ब्रोकर मार्फत कारोबार गर्ने लगानीकर्ताहरू हाल ‘पेपर लस’ मा रहेको देखिन्छ। निष्कर्षको रूपमा भन्नुपर्दा, HRL मा हाल ‘वितरण’ (Distribution) को चरण चलिरहेको छ – ठूला हातहरूबाट शेयर साना लगानीकर्ताको हातमा पुगिरहेको (Smart Money to Retail) देखिन्छ।

अब आगामी एक वर्षको सम्भावित परिदृश्यतर्फ हेर्दा, छोटो अवधि (१–४ हप्ता) मा मूल्य ६५०–६९० को दायरामा कन्सोलिडेट (स्थिर) हुन सक्छ। यदि ६५० पनि तोडियो भने अर्को बलियो सपोर्ट ६०० को आसपास हुनेछ। मध्यम अवधि (३–१२ महिना) मा यदि अनुसन्धानले सुशासनमा सुधार आउने वातावरण बनायो र कम्पनीको कोर व्यवसाय (अन्डरराइटिङ प्रोफिट) बलियो रह्यो भने, एक वर्षभित्र मूल्य पुन: ८५०–९०० को तहमा पुग्न सक्छ। तर जोखिम परिदृश्य के पनि छ भने यदि नियामक निकायबाट कडा कारबाही वा ठूला लगानीकर्ताको सम्पत्ति रोक्का जस्ता समाचार आएमा मूल्य केही समयका लागि ५५०–६०० को रेन्जमा पनि झर्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा विश्लेषकहरूले नयाँ लगानीकर्ताले ‘वेट एण्ड वाच’ (पर्ख र हेर) को रणनीति अपनाउनु र मूल्य स्थिर भएको संकेत पर्खनु बुद्धिमानी हुने सुझाव दिएका छन्। हाल प्यानिक सप्लाई (Panic Supply) हावी रहेकाले जबसम्म स्मार्ट मनी होल्डिङको रेखा स्थिर भएर माथि लाग्न सुरु गर्दैन, तबसम्म मूल्यमा ठूलो उछाल आउने सम्भावना कम देखिन्छ। यो प्रकरणले नेपालको पुँजी बजारको संस्थागत सुशासन (Corporate Governance) माथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ र सेबोन, सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग तथा नेपाल प्रहरीको सीआइबीले यसको विस्तृत छानबिन गरिरहेका छन्।    (सूचना: यो विश्लेषणात्मक समाचार शैक्षिक प्रयोजनका लागि मात्र हो। सेयर बजार जोखिमपूर्ण छ, लगानी निर्णय आफैं गर्नुहोस् वा वित्तीय सल्लाहकारसँग परामर्श लिनुहोला।)