सुन्दरीहरु र जनमुक्ति सेनाको घेराउमा प्रधानमन्त्री

काठमाडौं । माओवादी भ्रातृ संघ संगठनले मिस नेपाल प्रतियोगिताको विरोध गर्दै कुनै पनि हालत गर्न नदिने तयारी गरिरहेकाबेला मिस नेपालको आयोजक प्रतियोगी पूर्वमिस नेपालका प्रतिनिधि मण्डलले माओवादी अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ुप्रचण्डु लाई भेटेका छन् । नवनिर्वाचित प्रधानमन्त्रीसँगको भेटमा उनीहरुले भदौ ७ गतेको फाइनल कार्यक्रमका सहभागी तथा आम जनताको आवागमनमा भयमुक्त वातावरण सिर्जना गरिदिन आग्रह गर्दै ज्ञापनपत्र पनि बुझाएका छन् । भेटमा प्रधानमन्त्रीले प्रतियोगिताको विषयमा सकारात्मक रुपमा सोच्ने बताएको मिस नेपालको आयोजना द हिडेन ट्रेजरले जानकारी दिएको छ । तर आफ्नै विभिन्न भ्रातृ संगठनले कुनै पनि हालतमा सुन्दरी प्रतियोगिता हुन नदिने भन्दै संघर्षका कार्यक्रम साथै भदौ ७ गते उपत्यका बन्द घोषणा गरिसकेकाले अब प्रधानमन्त्रीले कस्तो निर्देशन दिने हुन् त्यो भने हेर्न बाँकी छ । तेस्तैगारी इतिहासमा सबैभन्दा बढी सैनिक सुरक्षा पाएको भए पनि नवनियुक्त प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई जनमुक्ति सेनाले समेत सुरक्षा दिने भएको छ । प्राप्त समाचारअनुसार माओवादीको हिजो बसेको सचिवालय बैठकले प्रधानमन्त्रीको सुरक्षार्थ ३३ जना जनमुक्ति सेना खटाउने निर्णय गरेको छ । प्रचण्डको सुरक्षार्थ सुरक्षाको पहिलो घेरामा जनमुक्ति सेना राख्ने र त्यसपछि नेपाली सेना र नेपाल प्रहरी राखिँदैछ । प्रधानमन्त्रीको सुरक्षार्थ एक सय ४० सैनिक र ७० प्रहरी खटाइएको छ । माओवादीले प्रधानमन्त्रीको सुरक्षार्थ जनमुक्ति सेना पनि परिचालन गर्ने निर्णय गरेपछि गठबन्धनका अन्य दलले आपत्ति जनाएका छन् । राष्ट्रिय सेनालाई अविश्वास गरेर प्रधानमन्त्रीजस्तो पदमा पुगेको मानिसले विद्रोही छापामारलाई सुरक्षार्थ खटाउनु राष्ट्रिय सेनाको मनोबल घटाउने कार्य भएको भन्दै निर्णय फिर्ता लिन आग्रह गरेका छन् । प्रचण्ड माओवादीका मात्रै होइन राष्ट्रका पनि प्रधानमन्त्री भएकाले त्यस प्रकारको निर्णय गरेर माओवादीले गल्ती गरेको धारणा राखेका छन् । पार्टीको निर्णयसँगै जनमुक्ति सेनाका छापामारले प्रचण्डलाई हिजो शपथ ग्रहणका बेला सुरक्षा घेरा बनाएका थिए ।उता सोमबार माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले देशको कार्यकारी प्रधानमन्त्री पदको सपथ लिइरहेका बेला बीचमै प्रधानसेनापति रुक्मांगत कटवाल उठेर हिँडेको खबर छ । तत्कालिन विद्रोही माओवादी र राष्ट्रिय सेनादेखि नै कटाक्ष रहेको उनीहरुको सम्वन्ध माओवादी शान्तिमार्गमा आउँदा पनि सुध्रन सकेको थिएन । अहिले राष्ट्रिय सेनालाई विश्वास नगरी आफ्नै सेनाको पहिलो घेराबन्दी सुरक्षा प्रधानमन्त्रीलाई चाहिएपछि उनीहरुको सम्वन्ध सुध्रने देखिन्न ।

भत्कियो कोसीको बाँध, ४० हजार विस्थापित

सुनसरी, २ भदौ सुनसरीको पश्चिम कुसाहास्थित सप्तकोसीको बाँध फुटेपछि आधा दर्जन गाविस डुबानमा परेका छन् भने ४० हजार स्थानीयवासी विस्थापित बनेका छन् । बाढीमा परी कम्तीमा पाँचजना हराइरहेका छन् । बाँध फुटेपछि सुनसरीका पश्चिम कुसाहा, हरिपुर, श्रीपुर, लौकही, प्रकाशपुरलगायत गाविस पूरै जलमग्न भएका छन् । रातिदेखि नै मानिस सुरक्षित स्थानतर्फ सर्न थालेका छन् । पैदल यात्राबाट कहीँ जाने स्थिति नभएकाले मानवीय र धनमालको क्षति यकिन हुन सकेको छैन । आइतबार राति ११ बजेदेखि सप्तकोसी नदीमा पानीको बहाव एक्कासि बढ्न गई बाँध कटान तीव्र भएको थियो । भारत सरकारले बनाएको सप्तकोसी बाँधको पश्चिम कुसाहामा पर्ने १२१० र १२९० नम्बरको बाँध फुटेको सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दुर्गाप्रसाद भण्डारीले बताएका छन् । सुनसरीको श्रीपुर र हरिपुर गाविसमा पर्ने दुई गाउँका स्थानीय बासिन्दालाई उद्धार गर्न नसकिएको सेनाले जनाएको छ । ती गाउँका पाँचजनालाई बाढीले बगाएको खबर आएको र बाँकीको उद्धार प्रयास भइरहेको सशस्त्र प्रहरीको सिद्धकाली गणका गणपति खड्गबहादुर राईले बताए ।

फोटो :- बिरेन्द्र

काठमाडांैबाट आएको सेनाको हेलिकोप्टरले कोसीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षका लागि खटिएको सेनाको श्रीबक्स गुल्मका सैनिक र आरक्ष केन्द्रका कर्मचारीहरूलाई उद्धार गरिरहेको छ । उनीहरूको उद्धारपछि स्थानीय बासिन्दालाई पनि उद्धार गरी सदरमुकाम इनरुवा ल्याइने गणपति राईले बताए । नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीको संयुक्त टोली डुबान क्षेत्रमा तैनाथ छन् । पानीको बहाव तीव्र रहेकाले सुनसरीका अन्य एक दर्जनभन्दा बढी दक्षिणवर्ती गाविस खतरामा छन् । अर्ना र चराको एक मात्र संरक्षित क्षेत्रको रूपमा चिनिएको कोसीटप्पु आरक्ष केन्द्र पनि पूरै डुबानमा छ । आरक्ष केन्द्रका रुखहरूको टुप्पा मात्र देखिएका छन् । कतिपय स्थानीय बासिन्दा बाढीबाट जोगिन रुखका टुप्पामा चढेर उद्धारको प्रतीक्षा गरिरहेका छन् । उद्धारकर्मीहरू जान नसकेका कारण कतिपय स्थानीय बासिन्दा रोइरहेका छन् । स्थानीय बासिन्दा आफ्नो घरबार छोडेर कपडा र वस्तुभाउ लिएर सदरमुकाम इनरुवा, मधुवन र लौकहीमा आउने क्रम जारी छ । ४० हजार विस्थापित भएपछि राहत र उद्धारका लागि जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समिति सुनसरीले सहयोगका लागि सबैसँग आग्रह गरेको छ । सोमबार दिउँसो बसेको आपतकालीन बैठकले प्रभावित गाविसका स्थानीय बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा आउन आग्रहसमेत गरेको छ । विस्थापित भएकालाई सोमबारको रात जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सुनसरी सदरमुकाम इनरुवाका सबै मावि, निमावि र प्राविमा बस्ने र खाने व्यवस्था गरेको छ । उनीहरूलाई राहतका लागि सहयोग गर्न प्रशासनले सबैलाई आग्रह गरेको सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीले बताए । भारत सरकारको बेवास्ताका कारण बाँध भत्कन गई हजारौं स्थानीय बासिन्दा घरबारविहीन भएपछि उनीहरूको उद्धार, राहत प्रदान गर्न तथा बाँध पुनर्निर्माण गर्न क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालय धनकुटाले पनि सुरक्षा निकाय र उद्धारकर्मी परिचालन गर्ने निर्णय गरेको छ । भारत सरकारले सम्झौताअनुरूप मर्मतसम्भार नगरेकाले बाँध फुटेर जिल्ला नै खतरामा परेको प्रजिअ भण्डारीले बताए । भारत सरकारले कोसी ब्यारेज सय वर्षका लागि लिजमा लिएको हो । यो अवधिमा कुनै समस्या आए वा मर्मत गर्नुपरे भारतले गर्नुपर्ने सम्झौता गरे पनि भारतको तर्फबाट समयमै ध्यान नदिँदा बाँध फुट्न गई सुनसरी जिल्ला नै खतरामा परेको हो । बाँध फुटेपछि नेपालको एक मात्र अर्ना र विभिन्न प्रजातिका चरा पाइने कोसीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष केन्द्रमा पनि पानी पसेर जलमग्न भएको संरक्षण अधिकृत मनोज शाहले बताए । दुई साताअघि नै बाँध फुट्ने संकेत देखिएको र प्रशासनलाई जानकारी गराएको तर नियन्त्रणका लागि कुनै पहल नगरिएकाले यो परिस्थिति आइपरेको शाहले बताए । स्थानीय बासिन्दाले बाँधहरू कटान भइरहेको जानकारी दिएको र आफ्नो कार्यालयको तर्फबाट पनि तत्कालै भारत सरकारलाई जानकारी दिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीले बताए । तर, समयमा ध्यान नदिँदा घटना भएको उनले बताए । कटान भइरहेको बाँध सोमबारदेखि नै मर्मत गर्ने आश्वासन भारतले दिएको तर सोमबारबाटै बाँध फुटेको उनले बताए । बाँध फुटेपछि सोमबार बिहान कोसी ब्यारेजमा भारत र नेपालका सुरक्षा अधिकारीहरूबीच बाँध पुनर्निर्माण गर्ने विषयमा कुराकानी भएको छ । कुराकानी भारतको तर्फबाट सुपोल जिल्लाका डिएम सरिफ आलाम र सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीबीच भएको थियो । कुराकानीमा बाँध निर्माणका लागि आवश्यक सामग्री र जनशक्ति सोमबारबाटै पठाउन भारतीय पक्ष्ा सहमत भए पनि सोमबार रातिसम्म कोही पनि आइनपुगेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीले बताए । बाँध फुटिसकेकाले अब तत्काल बाँध निर्माण गर्ने सम्भावना कम रहेको उनले बताए । भ्ाारत सरकारले लिजमा लिई प्रयोग गर्दै आएको कोसी ब्यारेजको पानी निकासीका लागि पर्याप्त ढोका नखोलिँदा बढेको पानीको चापका कारण बाँध कटान सुरु भएको थियो । सम्भावित खतरालाई मध्यनजर गर्दै सुनसरी प्रशासनले उद्धारका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ भने जिल्लाका राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरू, रेडक्रसकर्मीहरू घटनास्थलमा छन् । स्थिति नियन्त्रण गर्न प्रशासनले बिहान १० बजेदेखि त्यहाँका सबै ढोका पूर्णरूपले खोलिदिएको छ भने सो क्षेत्रमा उत्पन्न्ा खतरालाई मध्यनजर गर्दै प्रशासनले पौडीवाजसमेत परिचालन गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भण्डारीले बताए । विस्थापित बासिन्दा पूर्व-पश्चिम राजमार्गको हरिपुर खण्डको सडकमा बसेका छन् ।